Kolbuszowa to miasto położone nad rzeką Nil dopływem Przyrwy na płaskowyżu Kotliny Sandomierskiej. Nazwa miejscowości pochodzi od jej właściciela Kolbusza. W 1616 roku miejscowość przeszła w posiadanie Lubomirskich z Wiśnicza, którzy wznieśli tu pałac i uczynili z Kolbuszowej centrum administracyjne swoich rodowych dóbr sandomierskich. Z ich inicjatywy powstał tu w drugiej połowie XVII wieku ośrodek produkcji słynnych na cały kraj mebli kolbuszowskich, które do dzisiaj zaliczane są do największych osiągnięć rzemiosła artystycznego. Ostateczna organizacja prywatnego miasta nastąpiła w 1700 roku z inicjatywy Józefa Karola Lubomirskiego. Kolbuszowa stała się miastem rezydencjonalnym. W pierwszej połowie XVIII wieku miasto przeszło na własność Sanguszków. Lata ich pobytu w Kolbuszowej, to szczytowy okres rozwoju miasta. Obok meblarstwa sławy miastu przysporzyły wydarzenia polityczne. W 1734 roku przebywał w Kolbuszowej ks. Stanisław Konarski i ogłosił manifest przeciwko koronacji króla Augusta III. W dziesięcioleciu poprzedzającym pierwszy rozbiór Polski, na skutek częstych zmian właścicieli i zasygnalizowanych już działań związanych z konfederacją barską, Kolbuszowa ostatecznie przestała pełnić rolę miasta rezydencjonalnego. Pierwsza połowa XIX wieku przyniosła pogorszenie sytuacji gospodarczej Kolbuszowej. Jednocześnie odegrała pewna rolę w ruchu wyzwoleńczym jako jedna z ważniejszych baz powstania w Galicji. W 1833 roku z Kolbuszowej wyszła wyprawa Zaliwskiego do Królestwa Polskiego. Tu podczas Wiosny Ludów działał emisariusz lewicowy Julian Goslar. Podczas II wojny światowej wojska niemieckie spaliły część Kolbuszowej, a zagłada ludności żydowskiej obniżyła o połowę liczbę mieszkańców.

Zabytki:

  • Muzeum Kultury Ludowej
  • Kościół Parafialny pw. Wszystkich Świętych
  • Kirkut
  • Rynek – typowy małopolski ryneczek z plantami i zabytkową studnią pośrodku
  • Pałac Lubomirskich w pobliskiej Weryni.

Źródła:
A.Bata, H. Lawera, Kolbuszowa i okolice, Krosno 1997
Miasta polskie w Tysiącleciu, red. S. Pazyra, t. 2, Warszawa 1967
J. Ostrowski, Widły Wisły i Sanu
, Warszawa 1938

W zbiorach PBC:

  1. Meble kolbuszowskie - Sienicki, Stefan
  2. Widły Wisły i Sanu - Ostrowski, Jerzy
  3. Wyprawy na Kolbuszowę R. 1833 : w świetle aktów procesu karnego przeciw pułkownikowi Józefowi Zaliwskiemu i wspólnikom - Białynia Chołodecki, Józef

  4. Widokówki

  5. Pozdrowienie z Kolbuszowy [Widokówka z obiegu]
  6. Kolbuszowa. Rynek [Widokówka czysta]
  7. Pozdrowienie z Kolbuszowy. Rynek główny [Widokówka z obiegu]
  8. Pozdrowienie z Kolbuszowej = Gruss aus Kolbuszowa [Widokówka z obiegu]
  9. Kolbuszowa. Kościół paraf. rzym. kat. [Widokówka z obiegu]
  10. Kościół parafialny, rzym-kat. w Kolbuszowej. Województwo Lwowskie [Fotowidokówka z obiegu]

  11. Grafika

  12. Kolbuszowa w obwodzie Tarnowskim, od wschodu i południa - Stęczyński, Bogusz Zygmunt (1814-1890)

  13. Fotografie Jerzego Wygody

  14. Wiatraki

  15. Sprawozdania

  16. Sprawozdania szkolne gimnazjum w Kolbuszowej
  17. Mapy

  18. Majdan pod Kolbuszową

Ostatnia aktualizacja strony: 21.12.2016 r.