Leżajsk jest jednym z najstarszych miast Polski południowo-wschodniej. Leży w dolinie Sanu na skraju dawnej Puszczy Sandomierskiej. Pierwsza udokumentowana historycznie wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1354 roku, gdy Kazimierz Wielki nadał Janowi Pakosławowi ze Stróżysk - miasto Rzeszów z okolicą po Dąbrowę na północy, Czudec na zachodzie i wieś Leżajsk na wschodzie. Przez cały wiek XIV Leżajsk należał do dóbr królewskich. W 1397 roku otrzymał prawa miejskie z rąk Władysława Jagiełły. Początkowy okres w dziejach Leżajska i całej królewszczyzny był związany z rodem Jarosławskich herbu Leliwa, którzy otrzymali tą królewszczyznę w 100-letnią dzierżawę. Postępujący rozwój miasta był hamowany przez wyniszczające najazdy Tatarów i Wołochów począwszy od końca XV w. Najdotkliwszy w skutkach i decydujący o dalszych losach miasta okazał się najazd Tatarów w 1524 r. Miasto zostało wtedy zupełnie zniszczone, a ludność zabrana w jasyr. Na początku XVII wieku rozegrała się w Leżajsku i okolicy głośna wojna prywatna między Łukaszem Opalińskim, a Stanisławem Stadnickim zwanym Diabłem Łańcuckim. Kolejnym niepomyślnym okresem dla rozwoju miasta były najazdy Szwedów w latach 1655-1656. Przemarsze i grabieże obcych wojsk zrujnowały gospodarkę miejską. Leżajsk znany był także jako miejsce odpustów, licznie odwiedzane przez pielgrzymki. Ważne znaczenie miało dla miasta wybudowanie w latach 1896-1900 linii kolejowej Przeworsk – Rozwadów. I wojna światowa i związane z nią bitwy nad Sanem, przeprawy wojsk austriackich, rosyjskich i niemieckich przyniosły miastu duże straty. Podczas II wojny światowej w 1943 r. dokonano pacyfikacji miasta. W jej wyniku rozstrzelanych zostało 43 mieszkańców miasta w wąwozie podmiejskim.

Zabytki:

  • Kościół i klasztor oo. Bernardynów
  • Organy w Bazylice oo. Bernardynów
  • "Proświta" czyli "Narodnyj Dom" – budynek Towarzystwa Oświatowego Proswita wybudowany w 1913 wg projektu miejscowego architekta Lwa Szelewicza
  • Dwór starościński wzniesiony przez starostę Krzysztofa Szydłowieckiego
  • Zespół kościelny parafii św. Trójcy
  • Ohel cadyka Elimelecha i synagoga

Źródła:
Dzieje Leżajska : Leżajsk od najdawniejszych czasów do 1944 roku : praca zbiorowa, red. K. Baczkowski, J. Półćwiartek, Leżajsk 1996.
Miasta polskie w Tysiącleciu, red. S. Pazyra, t. 2, Warszawa 1967
J. Pastuszczak, Leżajsk, Krosno 2003.

W zbiorach PBC:

  1. Klasztor leżajski i jego dzieła sztuki : wrażenia z podróży - Łuszczkiewicz, Władysław
  2. Pamiętnik kościoła i klasztoru OO. Bernardynów w Leżajsku : spisany ze starych aktów i kronik - Bogdalski, Czesław
  3. Przewodnik po Bazylice oo. Bernardynów w Leżajsku : z krótką historią objawień i obrazu Matki Bożej


  4. Widokówki

  5. Magistrat w Leżajsku [Widokówka czysta]
  6. Rynek Miasta Leżajska [Widokówka z obiegu]
  7. Leżajsk. Gimnazjum państwowe [Fotowidokówka czysta]
  8. C. K. Sąd powiat. w Leżajsku - K. K. Bezirksgericht in Leżajsk [Widokówka z obiegu]
  9. Leżajsk. Ulica Mickiewicza [Widokówka z obiegu]
  10. Plebiania ; Cerkiew, Sąd w Leżajsku [Widokówka czysta]
  11. Klasztor O. O. Bernardynów w Leżajsku od zachodu [Widokówka z obiegu]
  12. Magistrat miasta Leżajska [Fotowidokówka z obiegu]
  13. Leżajsk. Ul. Mickiewicza [Widokówka z obiegu]
  14. Klasztor OO. Bernardynów w Leżajsku [Fotowidokówka z obiegu]


  15. Obraz

  16. Klasztor Bernardynów w Leżajsku [Obraz] - Turbacz, Danuta (1958- )

  17. Fotografie Jerzego Wygody

  18. Dożynki w Leżajsku 1988
  19. Kirkut w Leżajsku I [Fotografia]
  20. Kirkut w Leżajsku II [Fotografia]
  21. Kirkut w Leżajsku III[Fotografia]
  22. Leżajsk. Kościół pw. Zwiastowania NMP i klasztor Bernardynów [Fotografia]]


  23. Sprawozdania

  24. Sprawozdania szkolne gimnazjum w Leżajsku

Ostatnia aktualizacja strony: 21.12.2016 r.