Przemyśl to najstarsze miasto na kresach wschodnich Rzeczypospolitej, malowniczo położone na pograniczu dwu krain geograficznych Pogórza Środkowobeskidzkiego i Kotliny Sandomierskiej w dolinie rzeki San. Pierwsze pisane źródło historyczne mówiące o Przemyślu pochodzą z 981 roku, a jest nim Latopis Nestora. Wydarzenie to było związane z odebraniem Polsce Grodów Czerwieńskich w skład których wchodził Przemyśl, przez księcia kijowskiego Włodzimierza Wielkiego. Miasto ponownie znalazło się w granicach Polski w 1018 r., w czasie powrotu Bolesława Chrobrego z Kijowa. W latach 1087-1124 Przemyśl był samodzielnym księstwem pod panowaniem dynastii Rurykowiczów. W 1340 roku Kazimierz Wielki ponownie przyłączył Przemyśl do Polski. W 1370 r. miasto na krótko przeszło pod władanie króla Ludwika Węgierskiego, który oddał Ruś Halicką w lenno księciu opolskiemu Władysławowi. W 1379 r. władzę nad Przemyślem przejęli Węgrzy, wrócił do Polski po śmierci Ludwika Węgierskiego. W XIV i XV wieku miasto odgrywało znaczącą rolę kulturalną. Nie omijały go liczne najazdy Tatarów i Wołochów. XVI i XVII wiek to "złoty okres" w dziejach Przemyśla, który był jednym z większych i bogatszych miast w Polsce. W 1648 r. był oblegany przez wojska kozackie, a w czasie potopu szwedzkiego dwukrotnie przez Szwedów. W latach 1778-1787 Przemyśl był prywatną własnością hrabiego Ignacego Cetnera. Pogorszenie stosunków między Austrią a Rosją doprowadziło do przebudowy Przemyśla w twierdzę klasy I. W czasie I wojny światowej Twierdza Przemyśl przeszła 3 oblężenia. W 1918 r. w Przemyślu był ośrodek władzy Polskiej Komisji Likwidacyjnej na czele której stał Wincenty Witos. W okresie międzywojnia Przemyśl był w Polsce południowo-wschodniej trzecim co do wielkości miastem, po Lwowie i Krakowie i ośrodkiem administracyjno-wojskowym, pozbawionym jednak przemysłu. Wybuch II wojny światowej dał się odczuć w Przemyślu bardzo dotkliwie. W 1941 r. Przemyśl znalazł się na pierwszej linii frontu.

Zabytki:

  • Zespół fortyfikacji miejskich
  • Zabytkowe kamieniczki w Rynku
  • Zamek
  • Archikatedra
  • Dawne Kolegium
  • Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej
  • Wieża zegarowa
  • Pałac biskupów rzymskokatolickich
  • Kopiec Tatarski
  • Kościół Św. Trójcy i klasztor s.s. Benedyktynek
  • Dom Robotniczy
  • Kościół Salezjanów
  • Budynek Dworca PKP
  • Dawna synagoga na Zasaniu
  • Budynek dawnego Cyrkułu
  • Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy
  • Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny
  • Zespół pałacowy Lubomirskich w Bakończycach
  • Kościół św. Marii Magdaleny i klasztor oo. franciszkanów
  • Kościół św. Teresy i klasztor oo. Karmelitów
  • Kościół św. Antoniego Padewskiego i klasztor oo. franciszkanów reformatów
  • Kościół Świętej Trójcy i klasztor ss. benedyktynek
  • Kościół św. Józefa (oo. Salezjanie)
  • Kościół i klasztor ss. karmelitanek bosych

Źródła:
D. Brejda , Przemyśl i okolice, Krosno [1997]
L.F. Hauser, Monografia miasta Przemyśla, Przemyśl 1883
W. Michna, Przemyśl i jego okolice, Nowy Sącz 1872
Wykaz godnych zwiedzenia zabytków przemyskich, Lwów 1904

W zbiorach PBC:

  1. Acta et Statuta Synodi dioecesanae Premisliensis : quam A.D. 1902 diebus 19, 20, 21, 22 Mensis Augusti - Józef Sebastian Pelczar
  2. Archiwa diecezji przemyskiej ob. łać. - Kwolek, Jan
  3. Dvì prestol'nì cerkvi peremis'kì - Lakota, Grigorìj (1883-1950)
  4. Dzieje przemyskich cechów rzemieślniczych w dawnej Polsce : z 9 ilustracjami - Arłamowski, Kazimierz
  5. Dziennik Żywy wygłoszony w Przemyślu d. 12 lutego 1893 na wieczorku literacko-muzycznym urządzonym staraniem delegatek Towarzystwa "Szkoły Ludowej"
  6. Dušpastirs´kij kurs Katolic´koï Akcìï : v dnâh 4-7. veresnâ 1934 r. v Peremišlì
  7. Ekstrakty metrykalne w Archiwum Diecezjalnem Przemyskiem
  8. Illustrierter Führer durch Przemyśl und Umgebung : mit besonderer Berücksichtigung der Schlachtfelder und Kriegsgräber 1914-15 : mit einem Stadtplan, Karte der Umbebung und 62 Illustrationen im Text - Orłowicz, Mieczysław
  9. Ilustrowany przewodnik po Przemyślu i okolicy : z planem miasta, mapką okolicy i 63 ilustracyami w tekście - Orłowicz, Mieczysław (1881-1959)
  10. Informator Polski Miasta Przemyśla : wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów
  11. Informator Polski : wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów oraz organizacji miasta Przemyśla
  12. Informator Przemyski
  13. Inwentarz muzealny, archiwalny i biblioteczny Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1909-1911
  14. Karmel przemyski
  15. Katalog Archiwum Aktów Dawnych miasta Przemyśla - Smołka, Jan
  16. Katedra przemyska wraz z kościołem filialnym Najświętszego Serca P. Jezusa : monografia - Łękawski, Teofil
  17. Kongres Maryański w Przemyślu - Bratkowski, Stefan
  18. Korpus przemyski : 1918-1928
  19. Księga ławnicza : 1402-1445
  20. Księga ławnicza : 1445-1452
  21. Księga pamiątkowa Drugiego Kongresu Maryańskiego Polskiego i zarazem wiecu katolickich stowarzyszeń polskich, odbytego w Przemyślu w dniach 26, 27, 28 sierpnia 1911 r.
  22. Ludność Przemyśla w latach 1521-1921 - Kramarz, Walerian
  23. Monografia miasta Przemyśla - Hauser, Leopold Franciszek
  24. Na spomin : žertvodavcâm cˊogo hramu : Peremišlˊ 1930-1935
  25. O herbie miasta Przemyśla - Smołka, Jan (1882-1946)
  26. O zwierzyńcu w Przemyślu - Kobylański, Józef Władysław
  27. Oblężenie i obrona Przemyśla w r. 1914/1915 - Gorgosz, Wojciech
  28. Oblężenie Przemyśla : rok 1914-1915 : z przeżytych dni - Zakrzewska, Wanda
  29. Obrazki z najdawniejszych dziejów Przemyśla - Lewicki, Anatol (1841-1899)
  30. Oswobodzenie Przemyśla w listopadzie 1918 roku : (zarys) - Zieliński, Hugo (1897-1971)
  31. "Oświata - to potęga" : wydawnictwo pamiątkowe z okazji obchodu 15-lecia Niepodległości Państwa Polskiego
  32. "Oświata - to potęga" : wydawnictwo pamiątkowe z okazji 15-lecia Niepodległości Państwa Polskiego. Część II-ga z albumem
  33. Pamiątka z Przemyśla - Girtler, Kazimierz (1804-1887) [rękopis]
  34. Peremišl' tomu sto lìt - Gricâk, Êvgen
  35. Przemyśl i jego okolice - Michna, Wojciech (1820-1893)
  36. Regulamin dla czynności Rady Miejskiej miasta Przemyśla : uchwalony na pełném posiedzeniu tejże Rady dnia 12. marca 1891 do l. 19831/90
  37. Rola ziemi przemyskiej w kulturze polskiej XVI i XVII wieku - Królińska, Janina
  38. [Schematyzmy i katalogi duchowieństwa greckokatolickiej diecezji przemyskiej]
  39. [Schematyzmy i katalogi duchowieństwa diecezji przemyskiej obrządku łacińskiego]
  40. Społeczność żydowska Przemyśla w latach 1918-1939 - Wierzbieniec, Wacław
  41. Spis parohìj ì svâŝenikìv gr.-kat. zlučenih Eparhìj Peremis´koï, Sambìrskoï ì Sânìckoï na rìk 1924
  42. Statut Towarzystwa dla upiększenia miasta Przemyśla
  43. Statut’ bratstvasv.o. nikolaâ v’ Peremyšli
  44. Stosunki kredytowe w ziemi przemyskiej w połowie XV wieku : (z mapą) - Ungeheuer, Marian Mateusz (1893-1927)
  45. UstavTovaristvapìdìmenem „Tovaristvosv. Josifa ì Nïkodima v Peremišli”
  46. ÛvìlejnijAl´manahukraìns´kih katolickich bogoslovìvperemis´koïeparhìï
  47. Wspomnienia z oblężonego Przemyśla : dziennik prowadzony przez śp. Helenę z Seifertów Jabłońską - Jabłońska, Helena (1864-1936) [rękopis]
  48. [Wydawnictwa dotyczące oblężenia Twierdzy Przemyśl – publikacje humorystyczne]
  49. Wykaz godnych zwiedzenia zabytków przemyskich
  50. Wypisy i teksty źródłowe do wewnętrznych dziejów Przemyśla w dawnej Polsce. Z. 1
  51. Z ciężkich dni Przemyśla : (zapiski kronikarskie naocznego świadka) - Panaś, Józef (1887-1940)
  52. Ziemia przemyska i lwowska : szkic historyczno-geograficzny z mapą - Hrabyk, Piotr
  53. Żydzi w Przemyślu do końca XVIII wieku : opracowanie i wydawnictwo materyału archiwalnego - Schorr, Mojżesz (1874-1941)

  54. Jednodniowki

  55. Jednodniówka festynowa Towarzystwa gimnastycznego „Sokół” w Przemyślu : Lipiec 1891
  56. Jednodniówka kabaretowa : czasopismo humorystyczno-literackie : w Przemyślu, w kwietniu 1908 r.
  57. Jednodniówka ku czci pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego
  58. Jednodniówka : Przemyśl, dnia 3-go Maja 1912 roku
  59. Jednodniówka Sokoła : na pamiątkę festynu Sokoła Przemyskiego 3. 7. 1898
  60. Jednodniówka Stowarzyszenia Kupców Polskich w Przemyślu : 1900-1930
  61. Jednodniówka wydana dnia 18. grudnia 1920 r. w dziesiątą rocznicę istnienia Polskiego Towarz. Dramat. im. Al. Fredry w Przemyślu 1910-1920
  62. Jednodniówka wydana ku uczczeniu setnej rocznicy powstania listopadowego w Przemyślu 29. IX. 1930 r.
  63. Jednodniówka wydana przez Polskie Towarzystwo Higjeniczne w Przemyślu na dochód kolonij wakacyjnych : Przemyśl, w kwietniu 1928
  64. Jednodniówka wydana przez uczennice-członkinie czytelni Średniej Szkoły Zawodowej Żeńskiej T.S.L. w Przemyślu
  65. Jednodniówka z okazji zjazdu uczennic i nauczycieli Państw. i Pryw. Seminarjum Naucz. Żeńsk. w Przemyślu dnia 25 czerwca 1936 r.
  66. Nasza szkoła : jednodniówka Średniej Szkoły Zawodowej Żeńskiej T.S.L. w Przemyślu : w I. półroczu 1929/30
  67. Trzeci Maja 1909 : jednodniówka

  68. Widokówki

  69. Gruss aus Przemysl [Widokówka z obiegu]
  70. Gruss aus Przemyśl = Pozdrowienie z Przemyśla [Fotowidokówka z obiegu]
  71. Gruss aus Przemyśl. Ringplatz - Hauptwache [Widokówka z obiegu]
  72. Gruss aus Przemyśl. Schloss Bakonczyce = Pozdrowienie z Przemyśla. Zamek w Bakonczycach [Widokówka z obiegu]
  73. Gruss aus Przemyśl. Villa Margarith = Pozdrowienie z Przemyśla. Villa Margarith [Widokówka z obiegu]
  74. Haus Berlin Theaterkaffee [Widokówka z obiegu]
  75. Pozdrowienie z Przemyśla. Dworzec Kolejowy = Gruss aus Przemyśl. Bahnhof [Widokówka z obiegu]
  76. Pozdrowienie z Przemyśla. Rzym kat. Kościół katedralny = Gruss aus Przemyśl. Rom. kath. Katedralkirche [Widokówka czysta]
  77. Pozdrowienie z Przemyśla. Seminarium żeńskie = Gruss aus Przemyśl. Madchen-Seminar [Fotowidokówka z obiegu]
  78. Pozdrowienie z Przemyśla - Ul. Cicha = Gruss aus Przemyśl - Stillegasse [Fotowidokówka z obiegu]
  79. Pozdrowienie z Przemyśla - Ul. Franciszkańska = Gruss aus Przemyśl - Franciskanergasse [Fotowidokówka z obiegu]
  80. Pozdrowienie z Przemyśla. Ul. Kościuszki = Gruss aus Przemyśl. Kościuszkogasse [Fotowidokówka z obiegu]
  81. Pozdrowienie z Przemyśla. Ulica Alex. Dworskiego = Gruss aus Przemyśl. Alexander Dworskigasse [Widokówka czysta]
  82. Przemyśl. Ulica Mickiewicza [Fotowidokówka z obiegu]
  83. Przemyśl - Ul. Potockiego = Potocki-Gasse [Fotowidokówka z obiegu]
  84. Przemyśl. Ul. Słowackiego - Słowackigasse [Fotowidokówka czysta]
  85. Przemyśl. Ul. III Maja [Fotowidokówka czysta]
  86. Przemyśl - Wysadzenie magazynów z amunicyą w dniu poddania się twierdzy (22.3.1915) = Sprengung der Munitionsmagazine am Tage der Ubergabe der Festung (22.3.1915) [Fotowidokówka czysta]
  87. Przemyśl [Fotowidokówka czysta]
  88. Przemyśl. Dworzec kolejowy. Bahnhof [Widokówka z obiegu]
  89. Przemyśl. Fort IX [Fotowidokówka czysta]
  90. Przemyśl. Fort Nr 13, Wieże pancerne - Panzerturm [Widokówka czysta]
  91. Przemyśl. Franziskanerstrasse [Fotowidokówka z obiegu]
  92. Przemyśl [Klasztor P. P. Benedyktynek i Seminaryum Naucz. Żeńskie] [Widokówka czysta]
  93. Przemyśl. Kościół Karmelitanek = Karmeliten-Kirche [Widokówka z obiegu]
  94. Przemyśl. Oranżeria miejska na zamku - Stadtische Orangerie [Fotowidokówka z obiegu]
  95. Przemyśl. Plac na bramie - Platz am Tor [Widokówka z obiegu]
  96. Przemyśl. Platz am Tor = Przemyśl. Plac na Bramie [Widokówka czysta]
  97. Przemyśl. Ruski Instytut dla dziewcząt i klasztor karmelitanek = Ruthenisches Madcheninstitut und Karmelitenkloster [Fotowidokówka czysta]
  98. Przemyśl. Rynek = Ringplatz [Widokówka z obiegu]
  99. Przemyśl. Szkoła żeńska Pp. Benedyktynek = Benediktiner Madchenschule [Fotowidokówka z obiegu]
  100. Przemyśl. Wybrzeże Franciszka Józefa - Franz Josefs-Quai [Widokówka czysta]

  101. Grafika

  102. Błękitna Pyjama : Przemyśl w karykaturze [album]
  103. Przemyśl [album]

  104. Obraz

  105. Katedra w Przemyślu [Obraz] - Turbacz, Danuta (1958- )

  106. Fotografie

  107. [Album fotografii dotyczący okresu I wojny światowej w Przemyślu]
  108. [Przemyśl. Aleja Piłsudskiego] [Fotografia]
  109. [Przemyśl. Dzisiejszy budynek PKO] [Fotografia]
  110. [Przemyśl. Kładka dla wojska na Sanie] [Fotografia]
  111. [Przemyśl. Kładka na Sanie w pobliżu "Bałtyku"] [Fotografia]
  112. [Przemyśl. Kościół oo. Franciszkanów] [Fotografia]
  113. [Przemyśl. Most kolejowy - widok na Zasanie] [Fotografia]
  114. [Przemyśl. Obecny budynek PKO] [Fotografia]
  115. [Przemyśl. Synagoga] [Fotografia]
  116. [Przemyśl. Synagoga] [Fotografia]
  117. [Przemyśl. Synagoga przy ul. Jagiellońskiej] [Fotografia]
  118. [Przemyśl. Ul. Franciszkańska] [Fotografia]
  119. [Przemyśl. Ul. Jagiellońska] [Fotografia]
  120. [Przemyśl. Ul. Jagiellońska] [Fotografia]
  121. [Przemyśl. Ul. Mickiewicza] [Fotografia]

  122. Mapa

  123. Przemyśl [mapa]

  124. Czasopisma

  125. Badania nad ornitofauną Ziemi Przemyskiej. T. 1
  126. Beskid
  127. Biszkopt : dwutygodnik harcerski wydawany przez zastęp „Lisów” II Pl.
  128. Červonij Peremišl'
  129. Červonij Prapor : socìâlìstična odnodnìvka : 1. maâ 1919
  130. Der Przemyśler Jid 1919
  131. Dolâ : bezpartijnij organ Peremiŝini. 1918, R. 1, nr 1 (październik)
  132. Dziennik Przemyski. 1905, R. 1, nr 2-16 (listopad)
  133. Echo Przemyskie : organ Stronnictwa Katolicko-Narodowego
  134. Echo z nad Sanu : organ miejscowy dla ziemi przemyskiej i sanockiej 1885
  135. Gazeta Przemyska
  136. Gazeta Przemyska : organ Polskiego Towarzystwa Demokratycznego
  137. Głos Demokraty : tygodnik miasta i powiatu przemyskiego
  138. Głos Przemyski : pismo poświęcone sprawom społecznym, politycznym i ekonomicznym. 1903, R. 5, nr 14
  139. Karuzel : kalambury i karykatury przemyskie
  140. Kuryer Przemyski
  141. Kuryer Przemyski. 1907, R. 2, nr 1-15
  142. Nowiny Poniedziałkowe
  143. Nowy Głos Przemyski : pismo poświęcone sprawom społecznym, politycznym i ekonomicznym
  144. Kalendar „Lemka" na Zvyčajnij Rok 1935
  145. Kalendarz Naukowy Karola Langiego. 1865, R. 1
  146. Kalendarz pamiątkowy z czasów oblężenia Przemyśla w r. 1914 na Rok Pański 1915
  147. Kalendarz Przemyski na Rok Pański...
  148. Kalendarz Przemyski za rok 1914, R. 1
  149. Kalendarz Szlachty Zagrodowej na rok 1939
  150. Nowy Głos Przemyski : pismo poświęcone sprawom społecznym, politycznym i ekonomicznym : 1906-1914
  151. Ogniwa : miesięcznik młodzieży szkolnej
  152. Orkiestra : miesięcznik poświęcony krzewieniu kultury muzycznej wśród orkiestr i towarzystw muzycznych w Polsce
  153. Peremyšlânin
  154. Pobudka : czasopismo społeczno-gospodarcze Podkarpacia
  155. Porosty (Lichenes) oraz warunki bioekologiczne Przemyśla
  156. Prawda : dwutygodnik powszechny
  157. Przegląd Przemyski : pismo społeczne, polityczne i ekonomiczne
  158. Przemyskie Zapiski Historyczne
  159. Przemyślanin : czasopismo społeczno-ekonomiczne. 1881, R. 1, nr 1-13
  160. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1909-1911. T. 1
  161. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1912. T. 2
  162. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1913-1922. T. 3
  163. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1923. T. 4
  164. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1924. T. 5
  165. Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu za rok 1925. T. 6
  166. Rocznik Przemyski za rok 1926-1927. T. 7
  167. Rozmieszczenie i liczebność ptaków lęgowych w województwie przemyskim - Hordowski, Józef
  168. Russkaâ Zemlâ : narodnyj eženedělnik˝ na galicko-russkih˝ govorah˝
  169. San : czasopismo społeczno-ekonomiczne
  170. Słowo Wolne
  171. Ukraïns'kij Beskid 1936
  172. Ziemia Przemyska
  173. Zwierciadło Przemyskie : niezależne czasopismo polityczno-społeczne

  174. Sprawozdania

  175. Iuventus Caesareo Regii Premisliensis Gymnasii e. moribus & progresu in literis censa exeunte anno scholastico MDCCCXXVIII
  176. Sprawozdania szkolne I Gimnazjum w Przemyślu
  177. Sprawozdanie c. k. Gimnazyum z wykładowym językiem polskim w Przemyślu na Zasaniu : za rok szkolny 1914/1915
  178. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum II. im prof. Kazimierza Morawskiego w Przemyślu za rok szkolny 1927/28
  179. Sprawozdanie Dyrekcji [prywatnego] Gimnazjum Żeńskiego im. Marji Konopnickiej w Przemyślu z prawem publiczności (na podstawie reskr. Min. W.R. i O.P. z dnia 12 maja 1921. L. 9850/D. II., intym. rozp. K.O.S.L. z dn. 1 VI 1921 L. 10496/IV) za rok szkolny 1920/1921
  180. Sprawozdanie z działalności Ubezpieczalni Społecznej w Przemyślu za rok 1936
  181. Spravozdanê direkciï c. k. II. gimnaziï v Peremišli
  182. Zvìt Direkciï c. k. gìmnaziï z ruskim vikladovim âzikom v Peremišli
  183. Zvìt Direkciï Lïceâ Ruskogo Ìnstituta dlâ dïvčat v Peremišli z pravami deržavnih škìl
  184. Zvìt Direkciï c. k. II gìmnaziï v Peremišli

Ostatnia aktualizacja strony: 21.12.2016 r.